Tuesday, 25 September 2018
Cuộc sống

Gia đình ảnh hưởng như thế nào tới quá trình phát triển của trẻ


Gia đình là tế bào của xã hội, mà ở đó con người sinh ra, được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục để phát triển và cũng là điểm tựa cuối cùng của mỗi con người. Gia đình là trường học đầu tiên, trong đó cha mẹ là người thầy giáo thân thuộc đầu tiên của con trẻ.

Bất cứ ai cũng được sinh ra và lớn lên trong một gia đình. Gia đình bao gồm những người sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp, có lợi ích kinh tế chung và có trách nhiệm với nhau trong cuộc sống. Gia đình vừa là nơi đáp ứng nhu cầu riêng tư vừa thực hiện chức năng phát triển nòi giống và là trường học đầu tiên hình thành, phát triển nhân cách con người. Tuy vậy, quá trình trưởng thành và hình thành nhân cách của mỗi người là khác nhau, ngay cả với anh em trong một nhà.

Giáo dục và nuôi dưỡng là hai yếu tố then chốt quyết định tạo nên tài năng và tính cách của mỗi con người. Sự nuôi dạy con trẻ sát nhất là gia đình, tiếp đến là xóm giềng và xã hội. Nhân cách con người bắt đầu hình thành từ lúc còn nằm trong bụng mẹ cho đến khi trưởng thành vẫn chưa dừng lại. Lứa tuổi ấu thơ là giai đoạn quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách của trẻ. Nhân cách mặc dù chưa được thể hiện rõ ràng nhưng thông qua hành vi bắt trước hành động của người lớn trẻ em bắt đầu thâu nhận tất cả các tương tác nhân – sinh – quan để hình thành nhân cách của mình.

su_phat_trien_cua_tre_33_thang_tuoi_3

Gia đình ảnh hưởng như thế nào tới quá trình phát triển của trẻ

Trong mỗi gia đình vai trò của bố mẹ có vị trí quan trọng. Theo truyền thống Việt Nam, đàn ông thường là chủ của gia đình. Người cha là trụ cột, là biểu hiện của nhân cách văn hóa cao đẹp nhất để con cái học tập và noi theo Còn người mẹ là chỗ dựa, là hạt nhân tâm lý chủ đạo, nguồn lửa sưởi ấm yêu thương trong gia đình, nguồn tình cảm vô tận cho các con. Cho nên gia đình là cái nôi văn hóa đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ em.
Trẻ được sinh ra từ lòng mẹ, được nuôi dưỡng từ dòng sữa mẹ, được nghe lời ru ấm áp của mẹ để đi vào giấc ngủ. Mẹ là người đầu tiên trẻ được tiếp xúc khi cất tiếng khóc chào đời, là người dạy trẻ từ lời ăn tiếng nói, hướng dẫn trẻ những bước đi đầu tiên. Bên cạnh quan hệ cha mẹ – con cái còn có quan hệ vợ chồng. Đây là quan hệ cơ bản, đan xen giữa khía cạnh tự nhiên – sinh học, kinh tế và tâm lý đạo đức. Văn hóa trong gia đình nói chung, quan hệ vợ chồng nói riêng đều có sự ảng hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách của các thành viên trong gia đình. Bầu không khí tâm lý – đạo đức của gia đình tác động trực tiếp đến nếp nghĩ, lối sống của trẻ. Mọi xung khắc của các cá nhân trong gia đình, nhất là giữa bố và mẹ, đều ảnh hưởng đến con cái. Trong nếp nghĩ của trẻ nhỏ luôn lưu giữ hình dáng, lời ăn tiếng nói của cha mẹ.

Trong gia đình, ngoài các mối qua hệ nói trên còn có mối quan hệ giữa ông bà và các cháu, anh chị và các em. Mối quan hệ này càng bền chặt thì càng làm phong phú thêm đời sống tinh thần của các cá nhân trong gia đình. Các bậc lớn tuổi phải làm gương, tự điều chỉnh hành vi của mình thì mới đáp ứng được vấn đề đạo đức, văn hóa và các mối quan hệ đặt ra trong phạm vi gia đình. Người xưa nói “rau nào sâu đó”, lối sống của cha mẹ và những người trong gia đình ảnh hưởng rất lớn đến trẻ em.

Thumbnails1103201504033211--Giadinh

Gia đình ảnh hưởng như thế nào tới quá trình phát triển của trẻ

Song thực tế hiện nay do nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến không ít gia đình rạn nứt, cha mẹ mâu thuẫn, bạo hành, sống ly thân, ly hôn, thiếu quan tâm hoặc bỏ mặc con cái. Có gia đình cha mẹ gặp điều chẳng lành mất sớm để lại con mồ côi, bơ vơ. Nhiều gia đình cha mẹ chỉ mải mê kiếm tiền mà sao nhãng việc dưỡng dục con hoặc cũng không ít gia đình tiền nhiều, không biết cách giáo dục con, nuông chiều cho con tiêu sài thoải mái dẫn tới con hư hỏng. Cũng còn không ít những người cha, người mẹ hành hạ, đánh đập, sỉ nhục con gây hậu quả nghiêm trọng… Các trẻ sinh ra trong các gia đình như thế chắc chắn sẽ chịu nhiều thiệt thòi, không được dưỡng dục đến nơi đến chốn và sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quá trình hình thành và phát triển thể chất, tinh thần, tâm sinh lý và nhân cách. Thời thơ ấu của trẻ sống trong gia đình như thế khó có những ký ức và kỷ niệm đẹp về cha mẹ, về gia đình.

Gia đình, các bậc cha mẹ muốn làm tốt vai trò của mình trước hết cần thường xuyên chăm lo xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững. Các bậc cha mẹ, người lớn cần làm gương tốt từ lời nói đến hành động, mọi người biết yêu thương, chia sẻ giúp đỡ nhau. Cha mẹ cần hiểu tâm sinh lý của con trẻ để có phương pháp nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục phù hợp, động viên khích lệ kịp thời lời nói và hành vi tốt, nhắc nhở phê bình lời nói, cử chỉ, hành động chưa tốt của con trẻ. Mỗi gia đình thực sự là một tổ ấm, luôn giữ bếp lửa gia đình, bữa cơm gia đình thực sự ấm cúng, tình cảm, tràn đầy niềm vui, là mảnh đất tốt để ươm trồng những mầm non phát triển toàn diện cả thể chất, tinh thần, tâm sinh lý và nhân cách. Các bậc cha mẹ cần giữ vai trò chủ động trong việc phối hợp với nhà trường và xã hội để giáo dục con em mình ngày càng tốt hơn.