Monday, 15 October 2018
Cuộc sống

Dạo mưa đêm hè Hà Nội


Đôi nét về tác giả: Tác giả Phạm Hoàng Hải sinh năm 1948 tại Hà Nội, còn có bút danh là Hoàng Đại Dương. Ông từng công tác tại NXB Thế giới và là thư ký tòa soạn tạp chí Vietnam Cultural Window. 

Mấy năm gần đây, những cơn mưa mùa hạ của Hà Nội hình như đã đổi tính đổi nết, bất chợt ào ào ập đến rồi tạnh đi cũng rất nhanh. Chắc ai là người Hà Nội cũng biết. Còn nghe đâu trong đó, giờ đây trời mưa lai dai suốt cả ngày dài, giống hệt kiểu mưa Hà Nội của những ngày xưa.

Thế mới biết, chẳng có gì là vĩnh hằng bất biến, kể cả luật gió mưa. Từ xưa, cụ Nguyễn Bính đã dặn rằng “nắng mưa là chuyện của Trời”. Vậy mới thấm, cổ nhân dạy có sai câu nào bao giờ.

(Ảnh: Cao Anh Tuấn)

Ngày mới giải phóng, người Sài Gòn ra Bắc thấy thương Hà Nội quá chừng. Mưa liên miên, đi đâu cũng phải ô mũ áo mưa sùm sụp, rõ khổ. Rồi bão lụt còn lo cả vỡ đê. Ôi thương quá mảnh đất ngàn năm văn hiến. Vậy mà giờ đây, người Hà Nội xem ti-vi lại thấy thương Sài Gòn quá đỗi. Mưa thâu đêm suốt sáng, chưa hết mưa úng đã lại lụt triều cường. Đường phố như sông suối, bì bõm tối ngày, vẫn cứ phải chen nhau lội. Làm sao lại khổ tới nông nỗi này?

Tin vào cái sự chợt đến rồi chợt đi của những cơn mưa đêm hè Hà Nội, tôi lững thững bước xuống đường khi phố xá đã lên đèn. Tít xa trên mảng trời chiều dâng lên nơi cuối phố, những dải mây xám bất động đang nhuộm vào ráng đỏ nặng nề. Thế nào, trời cũng đổ mưa.

Kệ, còn gần một tiếng nữa mới đến giờ cơm tối, không áo mưa không mũ không dù, chỉ có bộ quần áo cộc cùng đôi dép tông êm rộng, tôi vẫn cố bước. Mỗi bước đi là mỗi bước cảm thấy sự khoan khoái của chiếc dạ dày nặng nề đang hăng say nhào quyện những chất bổ béo chứa đầy trong bụng chưa tiêu đi được. Chợt mơ màng liên tưởng đến hình ảnh chú bò nằm lười, lim rim nhồm nhoàm nhai lại những miếng cỏ với đầy rớt rãi cùng cái bụng căng tròn.

(Ảnh: Hoàng Đại Dương)

Nhớ thời còn trai trẻ, tôi sợ giờ này. Cái bụng đã đói cồn cào từ lúc quá trưa nhưng nồi cơm lại vẫn chưa chịu sôi. Nhắm mắt thấy thân thể mình chỉ có cái bụng là đang tồn tại, đầu óc thăng đi đâu mất, chân tay nhẹ bẫng như bông. Dạ dày thổn thức, nhè nhẹ co, nhè nhẹ giãn, thi thoảng nhói lên một cách tuyệt vọng. Còn gì nữa đâu mà co bóp hả cái bụng lép khốn khổ? Có cách nào cho nó không co giãn nữa không, lạy Giời lạy Phật…

Ngày còn đói khổ, cái cảm giác “thèm được sống” mới mãnh liệt làm sao. Cả 5 giác quan đều đói: Thèm nghe, thèm đọc, thèm ngửi, thèm nếm, thèm lao động chân tay… Thế giới ngập tràn hương vị sắc màu, mỗi khi bình minh thức giấc nhìn xa nhìn gần sao vẫn thấy chưa đủ. Chỉ mong đến đêm, ngước đầu lên ngắm cả bầu trời sao đêm lấp lánh, hít hà cái mùi vị mộc mạc của hương cau lơ lửng, của hương lúa vào đòng, của hương bồ kết từ mái tóc ai phảng phất trong gió… thấm dần vào từng hơi thở và nhịp đập trong tim.

Bây giờ no đủ dư thừa, sao lại thấy cuộc đời bàng bạc, nhàn nhạt. Mũi có cũng như không. Vừa bước xuống đường, khói xăng khói bụi xộc cả vào mặt. Vào mấy căn phòng máy lạnh, nước hoa, thuốc gội, dầu thơm lẫn với mùi thuốc tẩy cũng chẳng thể kéo người ta tỉnh thức khỏi chuỗi ngày sống mơ màng. Tai như bịt lỗ. Cả ngàn tiếng nổ bình bịch trộn trong tiếng còi rú thất thanh không ngừng nghỉ suốt cả ngày dài đêm thâu cũng chẳng thể làm ai đó động lòng. Bởi tâm trí người ta còn đang bận mải vào tay lái lạng lách, vào chứng khoán trồi sụt, vào giá vàng giá đất…

Vậy nên, mũi tai có điếc thì cũng phải thôi…

Nhưng khổ nỗi, người ta điếc mà lại không biết mình điếc, bởi cả thiên hạ đều như vậy. Duy chỉ có đôi mắt là “không điếc” được, lúc nào cũng phải mở trừng trừng để tìm đường đi. Vỉa hè không có lối, mặt đường ổ voi ổ gà, xe máy vùn vụt đánh võng, ô tô nhiều như nêm cối,… lơ mơ là không được. Nhẹ thì bó bột cả tháng, nặng thì vỡ đầu nằm liệt giường, thân tàn ma dại suốt cả một đời. Tất cả đều chỉ là kết quả của một giây lơ đễnh…

Đang vu vơ ngẫm về cái hỗn loạn của thời hiện đại, bỗng vài hạt mưa lác đác rơi. Nhưng tôi cứ đi, ngại gì, Hà Nội chứ đâu mà phải lo.

(Ảnh: Cao Anh Tuấn)

Dưới tán lá cây rậm rạp của hàng sấu chua cao vút, mưa chẳng chạm được vào đất, chỉ có lòng đường loang loáng những vệt dài óng ánh của đèn đường phản chiếu trên nền mưa. Chẳng mấy chốc xe cộ vắng tanh, bỏ lại phía sau một góc phố lặng lẽ, êm dịu của Hà Nội thời những ngày xưa xa lắm. Kí ức của một thời trai trẻ bỗng trỗi dậy từ lãng quên sâu thẳm, những lời ca vang lên trong tâm tưởng:

“Đèn rực sáng… trên cửa cao,

Là khi ta chân khẽ đưa… thong thả bước về,

Ta càng thấy….yêu… cuộc đời,

Mong cuộc sống ta mỗi ngày… sẽ…tươi thắm hơn…”

Đang miên man trong lời ca ngọt ngào, bỗng đâu gió giật ngang đầu từng cơn từng cơn. Lá sấu trút cành rợp bay cả một góc phố phường. Sấm rền từng hồi, chớp xanh lóe lên trong những tầng mây đen kịt. Rồi cả một trận mưa rào trút xuống. 

(Ảnh: Giang Trịnh)

Ngó ngược, ngó xuôi không thấy có chỗ nào trú được, quay ra đằng sau bỗng thấy có chiếc xích lô đỗ bên vỉa hè, mui đã giương lên, rèm phủ kín mít. Tôi chạy đến ngó đầu vào trong, thấy một bác đạp xích lô vẻ mặt hiền lành, đang ngồi duỗi chân… tôi quyết định lách người trèo lên, miệng xin lỗi rối rít, nhẩm bụng cùng lắm là bị đuổi xuống thôi mà, đằng nào cũng ướt.

Nhưng rồi, một bàn tay ấm kéo tôi vào, tay kia nhanh chóng đẩy cao chiếc rèm che, tôi leo lên chiếc xe ngồi cạnh bên bác chủ xe. Hai người đàn ông, không nói không rằng, chỉ có cái xiết tay nhẹ của bác chủ xe, ý lòng an ủi vào đây là yên tâm rồi. Vậy là ổn, hơi chật một chút, nhưng cảm thấy thật may mắn… Bỗng muốn thả lỏng lòng cơ bắp, trong lòng trào lên một nỗi yên bình khó tả, sự thanh thản như sắp bước vào không gian thiền định êm ái. Rồi chợt nhận ra, tiếng động ngoài đường bỗng đâu dội lại. Tiếng bánh ô tô rẽ vũng nước trên mặt đường, tiếng còi lảnh lót tắt lịm rồi lại rồ lên, chắc là của một chiếc xe máy ngạt nước. Những tiếng rao hàng khắc khoải mãi nơi cuối ngã tư. Những hạt mưa vẫn rầm rập tạt thẳng vào tấm vải bạt sát trên đầu. Tiếng thủ thỉ lao xao của đôi tình nhân trùm kín áo mưa lướt qua thật nhanh. Và rồi cọt kẹt nhè nhẹ bên dưới đệm xe, tiếng nhíp sát trục bánh cựa mình lười nhác. Và tiếng động, tưởng như đè lẫn lên nhau nhưng thật là tách bạch, thật là riêng rẽ, lọt hẳn vào tai, nhận ra thật rõ.

(Ảnh: Cao Anh Tuấn)

Cái tai thức dậy, rủ cả người bạn mũi của nó tỉnh giấc. Mùi mưa bên ngoài lẫn vào mùi ấm áp của cơ thể, mùi mồ hôi của bác chủ xe đã vất vả cả ngày dài. Có chút mùi ẩm mốc của mui bạt, mùi rỉ sắt của gọng xe, đâu đó có mùi hương nồng nàn nước hoa của phụ nữ. Có lẽ, bác xích lô mới nhận chở một vị khách nữ nào đó.

Một tiếng diêm xoẹt nhẹ, lửa bắt vào thân que gỗ mỏng. Tiếp sau là tiếng nước sục lên trong thân cây điếu bập. Khói ập lên bao trùm không gian nhỏ bé của chiếc xích lô, bác chủ ý tứ thò cái ống điếu quay ra ngoài hít hà cái mùi vị cay nồng của thuốc, rồi cảm nhận cái sự lâng lâng chạy trong từng huyết mạch. Bình thường, tôi không thích mùi khói thuốc, không thích mấy ông cứ phì phèo điếu thuốc rồi phả ngang vào mặt người khác, chỉ đành nín hơi thật nhẹ, thở ra từ từ cho đến khi khói tan đi hết. Vậy mà, lúc này lại khẽ hít vào cái hăng hắc ấy mà lại thấy thơm lạ. Sao lại vậy nhỉ? Tại mưa, hay tại những giác quan trong tôi đã thức tỉnh?

Bác lái xe cẩn thận rút miếng khăn giấy, lau quanh miệng điếu, nõ điếu rất nhẹ nhàng và cẩn thận. Vê mồi thuốc nhồi kín miệng nõ, châm một mồi thuốc mới. Tôi ngồi bất động, mắt hướng ra màn mưa phía bên song sắt. Bên ngoài mui xe, mưa vẫn đang rào rào trút xuống, loang loáng dưới ánh đèn cao áp. Và tôi chợt thấy cái thân xác mình như đang loãng mỏng dần ra, tan quyện hòa vào với hồn thiêng của mảnh đất Thăng Long ngàn năm văn hiến này…

Hoàng Đại Dương

Nhà văn, nguyên Thư ký toà soạn báo Vietnam Cultural Window

Có thể bạn quan tâm: